1914
Eeuwen: 19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia: 1900-1909 · 1910-1919 · 1920-1929
Jaren: << · < · 1913 · 1914 · 1915 · > · >>
Maanden: · · · · ·
· · · · ·
Calendar-nl.svg Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita: 2667 MMDCLXVII
Armeense jaartelling: 1363 – 1364
ԹՎ ՌՅԿԳ – ՌՅԿԴ
Chinese jaartelling: 4610 – 4611
庚丑 – 辛寅
Christelijke jaartelling: 1914 MCMXIV
Ethiopische jaartelling: 1906 – 1907
Hebreeuwse jaartelling: 5674 – 5675
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat 1969 – 1970
- Shaka Samvat 1836 – 1837
- Kali yuga 5015 – 5016
Iraanse jaartelling: 1292 – 1293
۱۲۹۲ – ۱۲۹۳
Islamitische jaartelling: 1332 – 1333
١٣٣٣ – ١٣٣٢
Maçonnieke jaartelling: 5913 – 5914
Nuvola apps kuser.svg 1914 naar onderwerp Gnome-globe.svg
Lijst van landen
Atlantisch orkaanseizoen
Auto's
Film
Sport (categorie)
Crystal Clear mimetype vcalendar.png Juliaanse kalender van 1914
Crystal Clear mimetype vcalendar.png Gregoriaanse kalender van 1914
Cover van Vanity Fair magazine, editie van juni 1914.

1914 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari
  • 1 - De eerste regelmatige luchtlijn ter wereld wordt in Florida tussen Saint Petersburg en Tampa in bedrijf genomen en uitgevoerd met een vliegboot. Op de eerste vlucht zit naast de piloot de eerste betalende passagier in de luchtvaart: Abram Pheil, oud-burgemeester van St. Petersburg (Florida).
  • 1 - Invoering van een standaard profiel van vrije ruimte voor Europa dat tijdens de Bernse conventie is vastgesteld met een maximale hoogte van 4280 mm.
  • 8 - (Verenigd Koninkrijk) - In een Londens ziekenhuis wordt voor het eerst radium gebruikt bij de behandeling van kanker.
  • 16 - (Rusland) - Na een verbanning van acht jaar wegens revolutionaire activiteiten krijgt Maksim Gorki gratie.
  • 21 - De Britse, uit Fleetwood afkomstige, trawler FD 141 Doris, op weg van Fleetwood naar de visgronden ten westen van Schotland raakt voor de kust van Skye in een zware storm en vergaat. Alle tien opvarenden komen om het leven.
februari
  • 8 - (Duitsland) - vestigt met zijn dubbeldekker een wereldrecord vliegduur: 16 uur en 20 minuten.
  • 14 - (Verenigd Koninkrijk, Southampton) - De RMS Britannic wordt te water gelaten met 48.158 brt, nog iets groter dan de Titanic (46 328 brt), in de vaart genomen.
maart
april
  • 14 - De jeugdige Mexicaanse piloot Gustavo Salinas stijgt met een vliegtuig op om enige zelfgemaakte bommen te laten vallen op het oorlogsschip Cañonero Guerrero in de Golf van Californië. Daar dit schip uiteraard geen luchtafweer heeft, wordt het gedwongen zich terug te trekken. Het is de eerste luchtaanval in de geschiedenis.
  • 15 - De grootste drijvende kraan ter wereld, met een hefvermogen van 250 ton, komt in Wilhelmshaven in bedrijf.
  • 15 - (Duitsland) - Hermann Hesse publiceert zijn roman .
  • 16 - Charlie Chaplin maakt zijn eerste avondvullende film (Tillies mislukte romance) bij Mack Sennett.
  • 21 - (Mexico) - Eenheden van de Amerikaanse marine bezetten de havenstad Veracruz. Op de achtergrond speelt de Amerikaanse interesse in de exploitatie van de Mexicaanse olievelden een rol.
  • april - De vredespartijen, radicalen en socialisten winnen de verkiezingen in Frankrijk.
mei
  • 2 - (VS) - De Amerikaan verbetert in Berkeley het wereldrecord hoogspringen met een sprong over 2,02 meter.
  • 19 - De wet Poullet introduceert de leerplicht voor alle kinderen tussen 6 en 12 jaar in België en stipuleert dat de leeftijdsgrens zal verhoogd worden tot 13 en vervolgens 14 jaar. Tevens wordt het Medisch Schooltoezicht opgericht, om de kritiek tegen te gaan dat een (verplichte) concentratie van kinderen tot ongezonde situaties zal leiden.
  • 29 - Het Canadese passagiersschip s.s. Empress of Ireland zinkt na aanvaring in de Saint Laurens Seaway. 1024 opvarenden komen om het leven.
  • Henk Sneevliet richt de Indische Sociaal-Democratische Vereeniging op.
juni
juli
augustus
De Duitse troepen in Blankenberge
september
  • 2 - Japan begint een beleg van Tsingtao, de Duitse kolonie in China.
  • 3 - Als opvolger voor de overleden paus Pius X wordt markies Giacomo della Chiesa benoemd als paus Benedictus XV.
  • 3 - De Russen veroveren Lemberg.
  • 5 - Begin van de Eerste Slag bij de Marne waarin de Britten en Fransen proberen de Duitse opmars tot staan te brengen.
  • 7-14: Eerste Slag bij de Mazurische Meren: De Duitsers verslaan de Russen, die teruggedreven worden naar hun eigen grondgebied.
  • 9 - Het wonder van de Marne: De Britten en Fransen winnen de Slag bij de Marne, en de Duitsers beginnen met een terugtrekking.
  • 11 - Na ruim twee weken van gevechten, bekend als de Slag bij Lemberg, valt Lemberg in Russische handen.
  • 12-15 - - De Duitsers beëindigen hun terugtrekking bij de Aisne en graven zich in. De Fransen en Britten vallen aan, maar geen van beide partijen boekt een overwinning. Ook de geallieerden graven zich in, en de loopgravenoorlog en de Race naar de Zee beginnen.
  • 14 - Helmuth von Moltke neemt ontslag als stafchef van het Duitse leger. Hij wordt opgevolgd door Erich von Falkenhayn.
  • 18 - De stelt een eigen parlement in voor Ierland met verregaande bevoegdheden. Tegelijk wordt echter ook de Suspensory Act van kracht, die de daadwerkelijke implementatie van de wet uitstelt tot na het einde van de oorlog.
  • 22 - Drie Britse pantserkruisers (Aboukir, Hogue en Cressy) worden binnen anderhalf uur getorpedeerd door een Duitse onderzeeër. Hierbij komen 1459 mensen om het leven.
  • 26 - De Russen beginnen het beleg van het stadsfort Przemysl.
  • 26 - Troepen van Duits Zuidwest-Afrika verslaan een numeriek veel sterker Zuid-Afrikaans leger in de .
  • 28 - Begin van het Beleg van Antwerpen (1914), dat eindigde op 9 oktober.
oktober
  • 1 - De filmpionier vertoont in Berlijn het eerste weekjournaal.
  • 1 tot 6 - Het offensief van het Duitse Zesde Leger wordt ten noorden van de Somme tegengehouden door de Fransen onder leiding van generaal Ferdinand Foch.
  • 4 - Het centrum van Lanaken wordt door de Duitsers in brand gestoken, deels als vergelding voor het verzet van een Belgische vrijwilligersgroep onder leiding van burgemeester Edgard de Caritat de Peruzzis.
  • 4 - Een groep van 93 vooraanstaande Duitse intellectuelen publiceert de Aufruf an die Kulturwelt, waarin Duitse schuld aan het uitbreken van de oorlog en Duitse oorlogsmisdaden worden ontkend.
  • 9 - Antwerpen valt in handen van de Duitsers.
  • 12 - Gent valt in Duitse handen.
  • 12 - De Duitsers bereiken Warschau, op dit moment hun belangrijkste doel in het oosten, maar kunnen de stad niet innemen.
  • 13 - Rijsel valt in Duitse handen.
  • 14 - Brugge valt in Duitse handen.
  • 18 - Met de Slag om de IJzer en om Ieper komt er eind aan de Race naar de Zee en begint de loopgravenoorlog.
  • 20 - Begin van de Eerste Slag om Ieper die zal eindigen op 22 november
  • 20 tot 22 - Lombardsijde is het toneel van zware gevechten. Het dorp wordt vernield en door de Duitsers ingenomen, maar ondanks de numerieke meerderheid van de Duitsers, slaagt het 9de-Linieregiment er in om Lombardsijde te heroveren.
  • 25 - Koning Albert I besluit tot inundatie van de IJzervlakte, waardoor een Duitse doorbraak in de Slag om de IJzer wordt voorkomen.
  • 27 - Brits-Indische troepen voorkomen een Duitse doorbraak bij Neuve-Chapelle.
  • 29 - De Turkse vloot, die nu onder leiding staat van de Duitse vice-admiraal Wilhelm Souchon, beschiet de Russische havens van Odessa, Sebastopol en Theodosia. Daarmee doet het Ottomaanse rijk zijn intrede in de oorlog.
  • 29 - Na enkele vergeefse pogingen om het gebied tussen Nieuwpoort - Diksmuide en de IJzer onder water te zetten, zetten de schipper Hendrik Geeraert en de kapitein van het Belgische opperbevel Fernand Umé de grote overlaat van de Noordvaart in de Ganzepoot open.
  • 31 - De Duitsers veroveren Geluveld, maar het dorp wordt later op dezelfde dag door de Britten heroverd.
november
december
zonder datum

Film

Zie Film in 1914 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Muziek

Premières

Literatuur

  • André Gide schrijft Souvenirs de la Cour d'Assises en Les caves du Vatican

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren

januari

februari

maart

april

mei

juni

juli

augustus

september

oktober

november

december

datum onbekend

Overleden

januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december

Weerextremen in België

  • maart: Maart met hoogste gemiddelde windsnelheid: 5,1 m/s (normaal 4 m/s).
  • 14 juni: 106 mm neerslag in 3 uur in Langemark, nabij Ieper.
  • 23 juni: Om 18 h 45 trekt tornado over Huy zonder schade.
  • 8 september: Tussen 10 augustus en 8 september valt slechts 7,0 mm regen in Ukkel.

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Uitgestorven

Zie de categorie 1914 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.