Het huis Bourbon is uit Frankrijk afkomstig en een zijtak van het huis der Capetingen. Mettertijd werd het huis een van de belangrijkste Europese dynastieën en werden de leden ervan koningen van Navarra, Frankrijk, Spanje, de Beide Siciliën en hertogen van Parma. De naam Bourbon is afgeleid van het gelijknamige kasteel dat tegenwoordig Bourbon l'Archambault heet en was verbonden aan de heerlijkheid Bourbonnais; er is indirect etymologische verwantschap met de naam van de Gallisch-Keltische bronnen-god Borvo. Als stamvader van de Bourbons geldt Adhémar (900).

In 1268 huwde Adhémars afstammeling Beatrix van Bourbon met graaf Robert van Clermont, zesde zoon van koning Lodewijk IX van Frankrijk. Hun zoon Lodewijk werd in 1327 hertog van Bourbon. Peter II van Bourbon (1439–1503) trad in 1473 in het huwelijk met Anna van Frankrijk en werd in 1483 mederegent van Frankrijk. Na twee eeuwen raakte het huis het hertogdom Bourbon echter kwijt, maar in 1555 verkreeg de tak Bourbon-Vendôme de heerschappij over Navarra en in 1589 onder Hendrik van Bourbon die over Frankrijk.

De takken Bourbon-Condé en Conti, prinsen van den bloede omdat zij aftakkingen van de familie waren van vóór de troonsbestijging van Hendrik IV, hebben nooit geregeerd en zijn uitgestorven.

De Bourbons kwamen in 1700 met Filips V in Spanje aan de macht en zouden deze (met enkele onderbrekingen) tot op de dag van vandaag behouden. Van de Spaanse tak stammen ook de koningen van de Beide Siciliën (Bourbon-Sicilië) en de hertogen van Parma (Bourbon-Parma).

Het huis en aanverwanten

Heren van Bourbon

Huis Bourbon

Huis Bourbon-Dampierre

Huis Bourgondië

  • 1262-1267 : Jan, echtgenoot
  • 1287-1310 : Beatrix, dochter

Huis Capet

  • 1310-1310 : Robert, echtgenoot

Hertogen van Bourbon

Huis Capet

Tak Montpensier

Huis Angoulême

Bourbon-koningen van Frankrijk

Bourbon-Orléans; koning der Fransen, de Julimonarchie

Bourbon-koningen van Spanje

Bourbon-koningen der Beide Siciliën

Bourbon-hertogen van Parma