Infanterie-Sturmabzeichen model '57 van na de oorlog

Het Duitse Rijk was na de gelijkschakeling van 1933 onderworpen aan de alleenheerschappij van de NSDAP. Voor de Duitse ridderorden en onderscheidingen betekende dat een scherpe breuk met het verleden. De monarchieën hadden tientallen ridderorden en honderden onderscheidingen gesticht om moed, verdienste of enkel adeldom te kunnen honoreren. Als reactie op de hoogconjunctuur van de orden en onderscheidingen verkozen de Republiek van Weimar en de deelstaten om geen enkele orde en slechts enkele medailles, voor redding of vrijwilligerswerk bij de brandweer, te stichten.

Onder het nazibewind werden in 12 jaar zoveel onderscheidingen ingesteld dat zij 614 van de 4071 catalogusnummers van de Nimmergut-catalogus van Duitse orden en onderscheidingen van de middeleeuwen tot 1945 innemen.

Behalve de onderscheidingen van de Duitse staat waren er ook die van de NSDAP en haar organisaties zoals de Hitlerjugend. Staat en partij waren zozeer met elkaar vervlochten dat de onderscheidingen van partijorganisaties als de SS en die van de staat naast elkaar kunnen worden behandeld. Partij en staat waren in deze dictatuur immers een.

De Kampfabzeichen, in het Nederlands te vertalen als "gevechtsinsigne", was een categorie onderscheidingen van de Duitse Wehrmacht. De insignia hadden gemeen dat zij door de bevelhebbers van de strijdmachtonderdelen werden ingesteld.

Deze Kampfabzeichen worden geen van allen aan een lint gedragen en er is ook geen baton. Men speldt ze op de borst (meestal op de rechterborstzak van het uniform) en de schilden worden op de schouder vastgemaakt.

Alle Kampfabzeichen zijn ingesteld om aanwezigheid aan het front te belonen. Soms werden ze ook voor moed, verdienste of het behalen van bepaalde, van tevoren vastgestelde, resultaten toegekend. Dat kan het neerschieten van drie vliegtuigen zijn zoals bij het Luchtafweerinsigne van het Leger. Meestal gold de regel dat men een bepaald aantal dagen aan het front of op een oorlogsbodem in actieve dienst moest zijn geweest.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het in Duitsland gebruikelijk geworden om ridderkruisdragers van het IJzeren Kruis, die ook het eikenloof droegen de "Kampfabzeichen" in goud en versierd met briljanten te verlenen.

Bijna alle na 1933 ingestelde versierselen zijn met een hakenkruis versierd. Dat betekent dat het verzamelen, tentoonstellen en verhandelen van deze onderscheidingen in Duitsland aan strenge wettelijke regels is onderworpen.

De vier geallieerden hebben na de bezetting van Duitsland het dragen van alle Duitse orden en onderscheidingen, dus ook die uit het Duitse Keizerrijk van vóór 1918, verboden. Dat verbod is in de DDR altijd van kracht gebleven. Op 26 juli 1957 vaardigde de Bondsrepubliek Duitsland een wet uit waarin het dragen van onderscheidingen met daarop hakenkruizen of de runen van de SS werd verboden. Het dragen van de Orde van Verdienste van de Duitse Adelaar en het Ereteken voor de 9e November 1923, de zogenaamde "Blutorden", bleef streng verboden. Ook het verzamelen, tentoonstellen en afbeelden van de onderscheidingen werd aan strenge regels gebonden. Een aantal onderscheidingen werd ontdaan van de hakenkruizen en soms van hakenkruis en adelaar. In deze gedenazificeerde uitvoering mochten de onderscheidingen worden gedragen[1].

Ridderorden

Duits Kruis

Militaire onderscheidingen

Spanje

Ehrenkreuz für Hinterbliebene deutscher Spanienkämpfer

Tweede Wereldoorlog

IJzeren Kruis uit 1940

Heer (Landmacht)

Kruis voor 40 jaar dienst uit 1939
Heeres-Flakabzeichen

Kriegsmarine (Marine)

Mijnenveger-Oorlogsinsigne

Luftwaffe (Luchtmacht)

Erdkampfabzeichen der Luftwaffe, de nazi-uitvoering
  • (Duits: Dienstauszeichnung der Luftwaffe) 1939
  • Gesp voor Gevechtsvluchten aan het Front (Duits: Frontflugspange) 1941
  • Gevechtsinsigne voor de Luchtdoelartillerie (Duits: Kampfabzeichen der Flakartillerie) 1941
  • Erdkampfabzeichen der Luftwaffe (Duits: Erdkampfabzeichen der Luftwaffe) 1942
  • (Duits: Nahkampfspange der Luftwaffe) 1944
  • (Duits: Panzerkampfabzeichen der Luftwaffe) 1939
  • (Duits: Seekampfabzeichen der Luftwaffe ) 1939
  • Flugzeugführerabzeichen (Duits: Flugzeugführerabzeichen) 1935 - 1945
  • (Duits: Beobachterabzeichen) 1935 - 1945
  • Gezamenlijke Piloot-Observatiebadge (Duits: Gemeinsames Flugzeugführer- und Beobachterabzeichen) 1935 - 1945
  • (Duits: Fliegerschützenabzeichen) 1939
  • (Duits: Fallschirmschützenabzeichen) 1936
  • (Duits: Segelflugzeugführerabzeichen) 1940 - 1945
  • (Duits: Fliegererinnerungsabzeichen) 1939
  • (Duits: Nicht tragbare Auszeichnungen der Luftwaffe) 1939 - 1945

Waffen-SS en politie

Bandenkampfabzeichen

Onderscheidingen voor buitenlanders en volkeren in het Oosten

  • Tapferkeits- und Verdienstauszeichnung für Angehörige der Ostvölker (Duits: Tapferkeitsauszeichnung für Angehörige der Ostvölker) 1942 - 1945
  • (Duits: Kreuz des 2. Sibir-Reiter-Regiment) 1941 of later
  • (Duits: Kreuz des 5. Don-Kosaken-Reiter-Regiment) 1939
  • (Duits: Schulabzeichen der Jungkosaken des XV. Kosaken-Kavalerie-Korps) 1939
  • (Duits: Abzeichen der 1. Offiziers-Schule der RAO) (ook wel van de PAO)

Civiele onderscheidingen

Algemeen

Afbeelding van het Moederkruis.
Olympisches Ehrenzeichen 1936
  • (Duits Deutsches Schutzwall-Ehrenzeichen) 1939 - 1945
  • Dienstonderscheiding van het Derde Rijk (Duits: Treudienst-Ehrenzeichen)
  • Dienstonderscheiding van de Politie (Duits: Treudienst-Ehrenzeichen) 1938 - 1944
  • (Duits: Zollgrenzschutz-Ehrenzeichen) 1939 - 1944
  • (Duits: Dienstnadeln)
  • (Duits: Spange für Zivilbeobachter)
  • (Duits: Spange für Zivilflieger)
  • (Duits: Treueabzeichen der Luftfahrtindustrie)
  • (Duits:Deutsche Akademie für Luftfahrtforschung)
  • (Duits:Ehrenzeichen für Mitglieder des Reichs-Kultur-Senats)
  • (Duits:Dr. Ing. Fritz Todt-Preis) 1943 - 1945
  • (Duits:Pionier der Arbeit) 1940 - 1944
  • (Duits: Wehrwirtschaftführer) 1939 - 1944
  • (Duits: Ehrenzeichen des Reichsnährstandes) 1939 - 1944
  • (Duits: Nothelferzeichen der Technischen Nothilfe) 1928 - 1936
  • (Duits: Ehrenzeichen der Technischen Nothilfe) 1935 - 1936
  • Ereteken voor trouwe dienst (Duits: Treuedienst Ehrenzeichen ) 1938 - 1945
  • Medaille voor oorlogsverdienste (Duits: Kriegsverdienstemedaille) 1940 - 1945

Onderscheidingen van de politie

Polizei-BergführerabzeichenInsigne voor de berggidsen van de Duitse Politie

Onderscheidingen van de Rijksarbeidsdienst

Onderscheidingen van het Duitse Rode Kruis

  • Ereteken van het Duitse Rode Kruis (Duits: Ehrenzeichen des Deutschen Roten Kreuzes) 1922 - genazificeerd in 1934 - 1945
  • (Duits: Ehrenzeichen für Deutsche Volkspflege) 1939 - 1944
  • (Duits: Schwesterkreuz des Deutschen Roten Kreuzes)

Sportonderscheidingen

Rijkssportinsigne 1935 - 1944
  • Duits Olympisch Ereteken (Duits: Deutsches Olympia Ehrenzeichen) 1936
  • (Duits: Sportehrenzeichen) 1936
  • (Duits: Deutsches Turn- und Sportabzeichen) ? - 1934
  • Rijksinsigne voor Sport (Duits: Reichssportabzeichen) 1934 - 1944
  • (Duits: Meisterschafts- und Leistungsabzeichen der DRL/NSRL)
  • (Duits: Deutsches Reiterabzeichen) 1930 - 1945 niet genazificeerd
  • (Duits: Deutsches Fahrerabzeichen) 1930 - 1945 niet genazificeerd
  • (Duits: Deutsches Pferdepflegerabzeichen) 1933 - 1945 niet genazificeerd
  • (Duits: Deutches Reiterführerabzeichen) 1937 - 1945 niet genazificeerd
  • (Duits: Deutsches Motorsportabzeichen) 1938 - 1941
  • (Duits: Abzeichen für Freiballonführer 1929, in 1933 als Abzeichen für Freiballonführer des NS Fliegerkorps genazificeerd - 1945
  • (Duits: Abzeichen für Motorflugzeugführer) 1938 - 1939
  • (Duits: NSFK Segelfliegerabzeichen)
  • (Duits: NSFK Modelflug-Leistungsabzeichen)

Onderscheidingen van de NSDAP

Partijspeld
  • (Duits: Abzeichen des SA - Treffens Braunschweig 1931)
  • Ereteken voor de 9e November 1923, de zogenaamde "Blutorden". (Duits: Ehrenzeichen vom 9. November 1923)
  • (Duits:NSDAP-Verdienstabzeichen) 1923 - 1933
  • Gouden Ereteken van de NSDAP (Duits: Goldenes Ehrenzeichen der NSDAP)
  • Duits: Frontbannabzeichen)
  • (Duits: Erinnerungsabzeichen Gau München-Oberbayern 1939)
  • Coburg-insigne (Duits: Coburger Abzeichen)
  • (Duits: Nürberger Parteitagsabzeichen)
  • (Duits: Gau-Abzeichen, Ehrenzeichen und Traditionsabzeichen)
  • Dienstonderscheiding van de NSDAP (Duits: Dienstauszeichnung der NSDAP)

Onderscheidingen van de SA

Germaanse Prestatierune in Brons

Onderscheidingen van de SS

Dienstonderscheiding van de SS

Onderscheidingen van Hitlerjugend en Bond van Duitse Meisjes

Insigne
  • Prestatie-insigne van de Hitlerjugend (Duits: Hitlerjugend-Leistungsabzeichen) 1934 - 1944
  • (Duits: Leistungsabzeichen des Deutschen Jungvolks) 1935 - 1944
  • (Duits: BDM-Leistungsabzeichen) 1935 - 1944
  • (Duits: Jungmädel-Leistungsabzeichen) 1935 - 1944
  • (Duits: Führer-Sportabzeichen der Hitlerjugend)
  • (Duits: Siegernadel der Reichsjugendführung)
  • (Duits: Scießauszeichnungen der Hitlerjugend)
  • (Duits: Hitlerjugend-Skiführerabzeichen)
  • Ereteken van de Hitlerjugend (Duits: Hitlerjugend-Ehrenzeichen) 1934 - 1943
  • Potsdaminsigne (Duits: Potsdam-Abzeichen) 1932 - 1945
  • (Duits: Scharnhorst-Ehrenzeichen)
  • (Duits: Ehrenzeichen des Jugendsturmes Adolf Hitler) 1933
  • (Duits: Silbernes Ehrenzeichen des NS-Studentenbundes ) 1934
  • (Duits: Reichssieger der Berufswettkampf)
  • (Duits: Gausieger der Berufswettkampf)
  • (Duits: Kreissieger der Berufswettkampf)